نرم افزار کتابخانه ای رسا
معرفی نرم افزار کتابخانه ملی ایران (رسا):
ويژگي هاي خاص نرم افزار کتابخانه ای رسا
· طراحي نظامي جامع و يکپارچه؛
· استفاده از جداول پارامتري به منظور تحت پوشش قرار دادن خواستههاي کاربران؛
· استفاده از پايگاههاي اطلاعاتي واحد در هر يک از بخشهاي بسته نرمافزاري رسا؛
· پشتيباني فرآيندهاي فهرستنويسي، نمايهسازي، مستندسازي، سفارشات، مبادله و اهدا، ثبت آثار، امانت (سالني، عادي)، امانت بين کتابخانهاي و ... در قالبي يکپارچه و در عين حال مستقل؛
· مديريت لايههاي متفاوت بهرهبرداري از زيربخشها، پنجرهها، گردش کارها و حتي مديريت دسترسپذيري هر يک از کليدها؛
· سازگاري با انواع محيطهاي کتابخانهاي، آرشيوي، مراکز اسناد و حتي موزهها؛
· پشتيباني رسمالخطهاي متفاوت (فارسي، لاتين، عربي با اعراب، روسي، فرانسه و ...)؛
· بهرهگيري از ويرايشگر هوشمند براي پوشش نگارشهاي چند زبانه به صورت همزمان؛
· توانايي ذخيرهسازي و بازيابي زبانهاي متفاوت با الگوهاي متنوع (مثلا ذخيرهسازي به زبان عربي با اعراب و امکان بازيابي، خواه با اعراب خواه بدون اعراب)؛
· طراحي ميانجي سادهاي براي کاربران با بهرهگيري از شکل، متن و پيغامهاي مناسب؛
· ارائه نرمافزار در دو شکلApplication و Web بدون محدوديت در ايستگاههاي کاري؛
· توانايي توزيع بخش Server Side نرمافزار روي Serverهاي متعدد به منظور افزايش ضريب امنيت، سرعت و ...؛
· جستجوي تمام متن بر روي همه فيلدهاي منتخب در ايندکس، با استفاده از موتور جستجوي پيشرفته؛
· در اين نرمافزار به صورت پيشفرض مارک ايران (بومي شده UNIMARC) مبناي کار قرار گرفته است؛
· توانايي دريافت ايزو ((ISO با فرمت MARC21؛
· تبديل ديگر شکلهاي MARC به مارک ايران؛
· تعريف انواع فيلدها و جدولهاي ثابت ملي و منطقهاي برحسب نياز؛
· بهروزرساني کليه تغييرها به صورت پيوسته و در زمان واقعي (مثلاً همزمان با اعمال کوچکترين تغيير در پايگاه مستند، تغييرها در تمامي رکوردهاي کتابشناسي مرتبط اعمال و ايندکس مربوط به آنها بلافاصله به روز ميشود)؛
· پشتيباني از پروتکلهاي ارتباطي WWW و Z39.50؛
· بهرهگيري از معماري Multi-Tier Client/Server با ميانجي استاندارد براي کاربران؛
· توانايي اجرا بر روي ايستگاههاي کاري مختلف با ميانجي XP براي کاربران؛
· توانايي اجراي بخش وب بر روي مرورگرهاي IE،OPERA ،FireFox ،Netscape و ...؛
· استفاده از تجربيات متخصصان برجستة كتابداري كشور در نهايي كردن نيازمندي هاي كتابخانة ملّي كشور در قالب مورد- كاربردهاي (Use Case) سيستم
· استفاده از متدولوژي RUP در توليد نرم افزار
· امكان به كارگيري يك سيستم توانمند داخلي در كلّية كتابخانه ها و مؤسسات اطلاعاتي كشور و امكان تبادل آسان اطلاعات بين كتابخانه ها در سطح ملي و بين المللي در آينده اي نزديك با توجه به بستر تبادل يكسان
· امكان بازاريابي در كشورهاي اسلامي و منطقه براي سيستم جامع كتابخانة ملّي ايران
· ارتقاي توانمندي هاي يك شركت نرم افزاري داخلي
نقش سازمان اسناد و كتابخانة ملّي ايران در توليد محصول
· سياست گذاري مداوم براي اجراي قابل قبول پروژه
· نهايي كردن نيازمنديهاي سازمان طي جلسات متعدد در يك دورة زماني طولاني
· نظارت و هدايت شركت مجري در انتخاب تكنولوژي هاي مناسب براي توليد نرم افزار
· شناسايي مداوم مشكلات و پيدا كردن راه حل هاي مناسب براي رفع آنها
· نظارت مستمر بر كيفيت مطلوب تيم مجري و انجام مراحل مختلف توليد نرم افزار
· برقراري ارتباط مستمر با شركت مجري در قالب جلسات منظم ماهيانه، جلسات فنّي، جلسات كتابداري و بازرسي از شركت
· شناسايي مستمر مستندات مورد نيازي كه در مقاطع مختلف بايد از طرف شركت مجري به سازمان تحويل مي شد.
مراحل اصلي توليد سيستم جامع كتابخانة ملّي ايران
· انتخاب بستر توليد و متدولوژي
· نهايي شدن مورد-كاربردهاي نسخة اول پروژه
· طراحي و پياده سازي نسخة اول پروژه
· آزمون سيستمي در داخل شركت
· تحويل نسخة اول بر اساس فرم هاي تغيير به صورت دستي در قالب يك تيم 4 نفره
· نهايي شدن كلية مورد-كاربردهاي سيستم
· طراحي و پياده سازي كلية قسمت هاي سيستم
· آزمون سيستمي در داخل شركت
· تحويل كلية قسمت هاي نرم افزار بر اساس فرم هاي تغيير به صورت مكانيزه در قالب يك تيم 20 نفره
معایب نرم افزار
1. وجود تاخير در اين نرم افزار موجب نارضايتي است.
2. عدم وجود يك توالي طبيعي و مناسب براي گزينه هاي منو و مختصر نبودن آنها در اين سيستم مشكل ساز شده است.
3. كاربران نمي تواند عمليات در حال پيشرفت را متوقف كنند مثلا در مخازن جهت گرفتن موجودي از مخازن نمي توان حين گزارش گيري آن را متوقف كرد و از آنجايي كه حجم مخازن بسيار بالا است اشتباه در اين امر موجب اتلاف وقت و سردرگمي مي شود.
4. عدم امكان بازگشت در اكثر موارد =( undo ) آن دو نارضايتي را موجب شده است.
5. كاربران تمايل دارند از صد اهم به عنوان اعلام خطا استفاده شود.
6. جستجوي اين سيستم يكي از مشكلات عديده اي بود كه اكثرا به آن اشاره كردند؛ چرا كه جستجوهاي مشابه در پنجره هاي متفاوت (درجستجوي پايگاه و صفحه درج ركورد) نتايج متفاوتي نشان مي دهد و ياعبارات نبايد طولاني باشند چرا كه جستجو نتيجه نمي دهد و يائوي نتايج جستجوي يكساني ندارند.
7. از ديگر مشكلاتي كه ميتوان به آن اشاره كرد اين است كه ورود اطلاعات در اين سيستم به راحتي مقدور نيست چرا كه يونيكد كردن زماني كه حروف فارسي و غير فارسي ورود اطلاعات مي شوند بسيار وقت گير و براي كاربر گيج كننده است اين امر و همچنين رعايت فاصله مجازي در ورود اطلاعات در نتيجه جستجو هم بسيار تاثير مستقيم دارد و از حساسيت بالايي برخوردار است.
8. از ديگر مشكلات مي توان به عدم استفاده از كيبورد در اغلب مواقع در اين سيستم اشاره كرد كه استفاده مداوم از موس در پيمايش پنجره هاي متفاوت بسيار وقت گير وكسل كننده است.
9. برخي عناوين منو بسيار طولاني و تا حدودي گنگ هستند.
اكثر كاربران از (راهنمايي سيستم )help 10 . انتظار بيشتري دارند و اين كه در مورد نحوه انجام درست كار در بخشي خاص از برنامه راهنمايي بيشتر و بهتري ارائه دهد تا بدون نياز به شخص ديگري خود سيستم به كاربر نحوه درست كار را نشان دهد.
به طور كلي اين نرم افزار تابع استانداردهاي جهاني است و در اين امر بسيار دقيق شده كه البته خود دچار مشكلاتي شده كه رابط كاربر آن ازسادگي لازم برخوردار نباشد و كاربران را دچار سردرگمي كند. بنابراين بهتر است اين نرم افزار به سمت سادگي سوق داده شود. به عنوان مثال به جاي اينكه اگر كاربر نبايد به منو يا زير دستي دسترسي داشته باشد آن را غيرفعال كند مخفي كند؛ در اين حال تنها كاربر از نظر احساسي دچار اين مساله نمي شود كه به قسمت هاي زيادي دسترسي ندارد و حتما خيلي مبتدي است؛ گيج وگمراه نيز نمي شود
من محمد رضا خداپرست کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی هستم