اهمیت کتابدار در کتابخانه های آموزشگاهی
چکیده:
کتابخانه ها و کتابداران آموزشگاهی در روند آموزش و رفع نیازهای دانش آموزان تأثیر بسزایی دارند یکی از کارکردهای مهم آنان کمک به برنامه های آموزشی مدرسه و ایجاد و توسعه مهارت در بین دانش آموزان است مقاله حاضر به بررسی تعریف مرتبط و اهمیت کتابدار در کتابخانه آموزشگاهی می پردازد.
مقدمه :
کتابخانه آموزشگاهی بخش یا جزئی از ساختار مدرسه است که برای خدمت به اهداف سازمان مادر موجودیت یافته است این کتابخانه در صورتی که در سیستم آموزشی به رسمیت شناخته شود بر پیشرفت اندیشه و فرهنگ دانش آموز عمیقاً اثر می گذارد آن چه که به عنوان هدف نهایی کتابخانه های آموزشگاهی مورد توجه قرار می گیرد آموزش تفکر منطقی برای تصمیم درست در موقعیت های مختلف زندگی است نقش کتابدار در کتابخانه های آموزشگاهی مهم و قابل توجه است چرا که کتابدار با معلمان و کارشناسان برنامه ریزی آموزشی کار می کند تا بتواند پیشرفت علمی و تفکر انتقادی مورد لزوم برای موفقیت در زندگی را برای دانش آموزان فراهم نماید و این زمانی میسر می شود که جامعه مدرسه به کتابدار به عنوان یک متخصص اطلاعات نگاه کند امروزه کتابداران با بررسی موضوعات در کتابخانه های آموزشگاهی و توجه به رفع مشکلات در این حوزه، نقش قابل توجهی را ایفا می کنند.
تکه کلامهای بازیگر دودکش چه کاربردی دارد؟
«خدایا ما را بخاطر قمپوزهایی که تابه حال در کردیم و لُغُزهایی که خواندیم ببخش و بیامرز و در آمپاس قرارنده... الهی آمیییین».

قُمپُز در کردن:
این اصظلاح از زمان جنگ دولت عثمانی با ایران مورد استفاده قرار گرفت. قمپزنوعی توپ جنگی سَرپُر بود که دولتِ امپراطوری عثمانی در جنگهایش با ایران به کار می برد. قمپز اما برخلاف توپ های جنگی دیگر، هیچ اثر تخریبی نداشت و تنها در نقاط کوهستانی شلیک می شد تا با کمک پژواک صدا در کوهستان،صدای مهیبی تولید کند و موجب رعب و وحشت سربازان ایرانی شود. این توپ گلوله ای نداشت و فقط در آن مقدار زیادی باروت می ریختند و پارچه های کهنه و مستعمل را با سُنبه داخل آن می کردند و می کوبیدند تا کاملا سفت و محکم شود و سپس آن را شلیک می کردند. چندی بعد که ایرانیان به ماهیت دروغین و توخالی این توپ ها پی بردند، اصطلاح «قمپز در کردن» را برای ادعایی که سروصدای زیادی دارد اما بی اثر و دروغین است به کار می بردند.
لُغُز خواندن:
در لغت نامه دهخدا، معنای لغز که از نظر دستوری «مصدر مرکب» تعریف شده، این طور بیان شده است: «بر کسی عیب گرفتن, به کنایه از کسی بد گفتن, کرکری خواندن.» اصطلاح لغز خواندن وقتی استفاده می شود که کسی از روی دشمنی یا حسادت و مدعی بودن، حرفی بزند یا از کسی بدگویی کند. هرچند گفته می شود لغز، نام دیگر علم «منطق» هم بوده است و فیلسوفان باستان علم منطق را به نام لغز می خواندند. شاید به همین دلیل باشد که لغز را کلام پیچیده و غیرقابل درک هم معنا کرده اند.
ان قُلت آوردن:
ریشه این واژه عربی از یک جمله آمده است. در واقع معنای واژه به واژه این عبارت، «اگر تو بگویی» است. این تکه کلام وقتی به کار می رود که مخاطب سعی در ایرادگرفتن و اشکال تراشی بیهوده از حرف های گوینده و یا کار و عمل او را داشته باشد. آن موقع است که گوینده تذکر می دهد:«ان قلت نیار»!
آمپاس:
شاید مورد استفاده ترین اصطلاح میان تکه کلام های سریال دودکش، همین اصطلاح باشد. آمپاس از واژه آلمانی Engpass پرفته شده و وارد زبان فارسی شده است. این واژه آلمانی در لغتنامه دهخدا به معنای تنگنا ، فشار و کار انجام شده آمده است.
آچمز:
شطرنج بازها این اصطلاح را خیلی خوب می شناسند. این اصطلاح که ریشه ترکی دارد، در شطرنج وقتی استفاده می شود که یکی از مهره های شطرنج در موقعیتی قرار می گیرد که اگر حرکت داده شود، مهره شاه در موقعیت کیش قرار می گیرد و بنابراین چاره ای ندارد جز این که یا از جایش حرکت نکند و یا این که مهره شاه به خانه های دیگر منتقل شود تا از خطر کیش دور شود. معمولا مهره هایی که در موقعیت آچمز قرار می گیرند، با همین ترفند توسط حریف از جریان بازی خارج می شوند. بنابراین اصطلاح آچمز شدن وقتی استفاده می شود که فردی در موقعیت انجام شده قرار بگیرد و چاره ای نداشته باشد جز این که کاری را به اجبار انجام دهد. معنای لغوی آچمز در زبان ترکی هم «بازنشدنی» است.
ضرس قاطع:
این اصطلاح از دو واژه تشکیل شده. ضرس به معنای دندان تیز و برنده است. اما این اصطلاح دوکلمه ای وقتی به کار می رود که بخواهند از چیزی، حرفی یا کاری با قاطعیت دفاع کنند. آن موقع است که می گویند:«به ضرس قاطع می گم ...»/
آدم ها و کتاب ها
"آدمها مثل ِ کتابها هستند"بعضی آدمها جلدِ زرکوب دارند،
بعضی جلدِ ضخیم و بعضی نازک،
بعضی آدمها ترجمه شده اند،
بعضی از آدمها تجدیدِ چاپ میشوند،
و بعضی از آدمها توقیف
و بعضی از آدمها فتوکپی ِ آدمهای ِ دیگر اند.
بعضی از آدمها صفحاتِ رنگی دارند،
بعضی از آدمها تیتر دارند، فهرست دارند،
و روی پیشانی ِ بعضی از آدمها نوشته اند:
حق ِ هر گونه استفاده ممنوع و محفوظ است.بعضی از آدمها قیمتِ روی ِ جلد دارند،
بعضی از آدمها با چند درصد تخفیف به فروش میرسند،
و بعضی از آدمها بعد از فروش پس گرفته نمیشوند.
بعضی از آدمها را باید جلد گرفت،
بعضی از آدمها را میشود توی ِ جیب گذاشت!
بعضی از آدمها نمایشنامه اند و در چند پرده نوشته میشوند.
بعضی از آدمها خط خوردگی دارند،
بعضی از آدمها غلطِ چاپی دارند.
بعضی از آدمها را باید چند بار بخوانیم تا معنی ِ آنها را بفهمیم.و بعضی از آدمها را باید نخوانده دور انداخت.
کتابها مثل ِ آدمها هستند.
بعضی از کتابها برای ِ ما قصه میگویند تا بخوابیم.
و بعضی قصه میگویند تا بیدار شویم،
بعضی از کتابها تنبل هستند.
بعضی از کتابها تقلب میکنند،
بعضی از کتابها دزدی میکنند!
بعضی از کتابها به پدر-و-مادر ِ خود احترام میگذارند.
و بعضی حتی اسمی هم از پدر-و-مادر ِ خود نمیبرند.
بعضی از کتابها هرچه دارند، از دیگران گرفته اند.
بعضی از کتابها هرچه دارند به دیگران میبخشند.
و بعضی از کتابها فقیر اند و بعضی گدایی میکنند.
بعضی از کتابها پرحرف اند، ولی حرف برای ِ گفتن ندارند،
و بعضی ساکت و آرام اند ولی یک عالم حرفِ گفتنی در دل دارند.بعضی از کتابها بیمار اند،
بعضی از کتابها تب دارند و هذیان میگویند.
بعضی از کتابها، کودکانه و لوس حرف میزنند.
و بعضی از کتابها فقط غر میزنند و نصیحت میکنند.
بعضی از کتابها پیش از تولد میمیرند.
و بعضی تا ابد زنده هستند ...
"قیصر امین پور"
نرم افزار کتابخانه ای: قابلیتها و ویژگیها
در پيادهسازي هر نرمافزار كتابداري 3 پارامتر اصلي دخيل هستند: 1- جامعه كتابخانه 2- اهداف 3- كتابداران تصميمگيري دربارة سيستمهاي آمادهسازي cturncky system يا خود ساخته نياز به بررسي و تفحص فوقالعاده دارد و می توان به موارد زير اشاره كرد. 1.آيا سيستمهاي آماده متناسب با وضع كتابخانه و خدمات آنها بوده و نياز كتابخانه را برآورده ميسازند؟ 2.بودجه كتابخانه جهت خريداري نرم افزار چگونه است ؟ آيا ميتوان به سفارش نرمافزاري منحصر اقدام نمود. 3.آيا در صورت ايجاد وطراحي نرمافزاري جديد امكان پشتيباني و نگهداري از نرمافزار و همچنين روز آمد نگهداشتن آن براي كتابخانه مقرون به صرفه است ؟ 4.آيا سطح كيفي نرمافزارهاي موجود در بازار تا حدي پايين است كه كتابخانه خود را ملزم به ايجاد نرمافزاري جديد بداند؟ البته طراحي نرمافزار به دلايل زير مقرون به صرفه نيست : 1.هزينههاي سنگين جهت نگهداري 2.عدم توانايي كتابخانهها و سازمانهاي دولتي در توليد انبوه و توانايي فروش نرم افزار 3.عدم مقرون به صرفه بودن پشتيباني نرم افزار با توجه به منحصر به فرد بودن آن آنچه در تهيه يك نرم افزار مهم است توجه كافي به ويژگيهاي كاربر نهايي است چرا كه آنچه كه نرم افزار را در نگاه اول كارآمد ميسازد كاربر پسند بودن و راحتي استفاده از آن است (Simple interface) و (user friendly) از ديگر نكات مهم در پيادهسازي و طراحي يك نرم افزار توجه به تواناييهاي مديريتي يك نرمافزار است. اين تواناييهاي شامل توانايي در ايجاد انواع خروجي (امانت كتاب، ميزان كاركرد فهرستنويسي، چرخه ميز امانت، توانايي در راهنمايي كتابدارو ....) ميزان محاسبه ديركرد، بركار در اين عضو، تهيه كارترين عضو ا زديگر تواناييهاي يك نرممی باشد. قبل از انتخاب نرمافزار بايد تعريفي از آن ارائه كرد 1.اهداف مقاصد و تشريح نيازهاي كتابخانه 2.شناسايي و بررسي نرمافزارهاي كتابخانه 3.شناسايي ويژگيهاي ايدهآل نرمافزارهاي كتابخانهاي 4.توانايي به كارگيري نرمافزارها به صورت آزمايشي از آنجا كتابخانهها در بعضي موارد مجبور به استفاده از فهرستگان كتابخانههاي ديگر و معمولاً جهاني ميشوند پيش بيني انواع ورودي ركورد(various format) در نرمافزار بسيار مهم است. چرا كه اگر نرمافزاري توانايي انطباق با اين فرمتي را نداشته باشد يا اينكه برنامهاي جهت پشتيباني نرمافزار با توجه به نيازهاي جديد بازار درنظر گرفته شود اين نرمافزار در زماني نه چندان طولاني به بنبست خواهد رسيد. آنچه يك نرمافزار را دربين نرمافزارهاي مشابه متمايز ميكند 1.سرعت در بازيابي اطلاعات 2.حجم كافي براي ذخيره انواع بايگانيهاي اطلاعات 3.سادگي از نظر راه اندازي نظام، ورود، اصلاح تبادل،بازيابي اطلاعات
نرم افزارهاي كتابداري ايراني
نرم افزارهاي كتابداري خارجي
نرم افزار کتابخانه ای رسا
معرفی نرم افزار کتابخانه ملی ایران (رسا):
ويژگي هاي خاص نرم افزار کتابخانه ای رسا
· طراحي نظامي جامع و يکپارچه؛
آشنایی با سایت ERIC

"مرکز اطلاعاتی منابع تعلیم و تربیت
"(ERIC) دسترسی نامحدود به بیش از 1.2 میلیون سند کتابشناختی
از مقالات نشریات و سایر مطالب مربوط به تعلیم و تربیت را فراهم میکند
و هر دو هفته یکبار صدها سند جدید به آن اضافه میشود. در صورت دسترسی، لینکها به متن کامل مقالات هم اضافه میشود.
من محمد رضا خداپرست کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی هستم