نهضت مطالعه مفید
ماده 1- مفاهيم كليدي
مطالعه: خواندن هر نوع متن مكتوب (نوشتاري، چاپي يا الكترونيكي)
مطالعه مفيد: مطالعهاي مفيد است كه اولاً معطوف به اثر و نتيجه بوده و دستاوردي علمي، عملي (رفتاري)، ذهني و يا قلبي داشته باشد؛ و ثانياً آن دستاورد براي تربيت انگيزه، افزايش تعهد، ارتقاي توانايي ذهني، توسعه دانش كاربردي، ارتقاي مهارت عملي و نهايتاً در جهت پرورش و تعالي فرد در راستاي به فعليت رساندن استعدادهاي الهي وجود او در يكي از چهار زمينه مذكور باشد.
ماده 2- هدف اصلي
دستيابي به جايگاه ممتاز در جهان از نظر سرانه مطالعه و به خصوص مطالعه مفيد براساس سند چشمانداز بخش فرهنگ عمومي در افق ايران 1404
ماده 3- اهداف خرد
1- افزايش فضاي كتابخانههاي عمومي به ميزان 8 متر به ازاي هر 100 نفر؛
2- فراهمآوري 4 جلد كتاب به ازاي هر نفر در كتابخانههاي عمومي؛
3- عضويت 35درصد جمعيت ايران در كتابخانههاي عمومي؛
4- توجه به مطالعه غيردرسي و مفيد در روند آموزش رسمي كشور؛
5- توجه به مطالعه مفيد در برنامههاي اوقات فراغت
ماده 4- سياستها
1- ارتقاي شاخصهاي كتابخانهاي در ابعاد فضا، منابع، عضو و امانت در كتابخانهها؛
2- نهادينه كردن مطالعه مفيد به عنوان يك ارزش و عادت عمومي در جامعه؛
3- فراهم سازي زيرساختهاي فيزيكي، مجازي و انساني كتابخواني شايسته ايران اسلامي؛
4- زمينهسازي براي هدايت محتواي مطالعه آحاد جامعه؛
5- توسعه فعاليتهاي بينالمللي در زمينه توليد متون مكتوب، محتوا، كيفيت چاپ و تأثير آن بر افزايش مطالعه در داخل كشور
ماده 5- طرحها
1- نيازسنجي، توليد، تهيه، سفارش و حمايت از توليد متون مكتوب و رقومي مطالعه مفيد براي ايرانيان و فارسي زبانان؛
2- اختصاص ساعت مطالعه مفيد در برنامه هفتگي و درسي دانشآموزان؛
3- ايجاد پيوند مناسب ميان ارتقاي شغلي با سطح مطالعه مفيد و اعتلاي دانش عمومي و تخصصي فرد؛
4- ارائه سيرهاي مطالعاتي مفيد براي دانشآموزان و دانشجويان؛
5- تدوين و اجراي طرح جامع مطالعه مفيد براي بانوان؛
6- طراحي و اجراي برنامههاي ويژه و متنوع مطالعه مفيد براي خردسالان كمتر از 4 سال؛
7- طراحي و اجراي برنامههاي ويژه مطالعه مفيد براي كودكان قبل از سن دبستان (بين 4 تا 6 سال)
8- اجراي برنامههاي مطالعه مفيد براي گروههاي خاص (سالمندان، نابينايان، ناشنوايان، معلولين جسمي و ذهني و...)
9- تدوين و اجراي طرح اصلاح فرهنگ فارغالتحصيلي و تقويت فرهنگ عمومي براي كسب دانش در تمام عمر؛
10- ايجاد و توسعه كتابخانه جامع مجازي زبان فارسي براي بهرهبرداري ايرانيان و فارسي زبانان جهان؛
11- طراحي و استقرار زنجيره كتابخانههاي عمومي در سراسر كشور مطابق نقشه راه توسعه كتابخانهها، با تأكيد بر كتابخانههاي مركزي استان و شهرستان، كتابخانههاي استاندارد، كتابخانههاي روستايي و سيار؛
12- طراحي و استقرار معماري جديد كتابخانههاي در راستاي يادگيري مادامالعمر، ارتقاي خلاقيت و نوآوري، عضويت خانوادگي، توليد علم و ايجاد تعاملات محلي، منطقهاي و اجتماعي با حفظ حريم زن و مرد و ايجاد فضاي امن براي اعضاء؛
13- تأمين متون مكتوب و منابع مطالعه مفيد متناسب با تقسيمات مخاطبان (سني، جنسيتي، سطح اطلاعات و...)
14- برنامهريزي در راهاندازي و ايجاد و مديريت مناسب كتابخانههاي ثابت و سيار در مساجد، مجتمعهاي مسكوني، آپارتمانها، بقاع متبركه و محلهاي تجمع عمومي و مدارس و دانشگاهها و وسايل حمل و نقل عمومي؛
15- طراحي، مديريت و هدايت توسعه كتابخانههاي خانگي و همراه؛
16- برگزاري انواع جشنوارهها و مسابقات مشوق كتابخواني و نيز معرفي و تبليغ كتابهاي مفيد؛
17- استقرار نظام تقدير و تشويق خيرين كتابخانهساز و اهداگران كتاب و فرهنگسازي در اين زمينه؛
18- استقرار نظام كنترل كيفي چاپ، فضا، منابع، امانت و... ؛
19- تدوين و اجراي طرح ارتقاي منزلت اجتماعي كتابداران به عنوان مشاوران امين؛
20- احداث فضاي كتابخانههاي عمومي به ميزان نيم متر افزايش در هر سال به ازاي هر 100 نفر؛
21- عضويت مردم در كتابخانه با تثبيت نرخ رشد 2% افزايش در هر سال؛
22- طراحي و اجراي برنامههاي متنوع راديو و تلويزيوني جهت افزايش انگيزه مطالعه؛
23- محروميتزدايي از مناطق محروم در امر مطالعه مفيد و فروشگاههاي كتاب؛
24- توجه به معرفي و تبليغ متون مكتوب و محتواي آن در رسانههاي عمومي؛
25- تأمين منابع كتابخانههاي دانشجويي و ايجاد كتابخانه در خوابگاههاي دانشجويي؛
26- توسعه دامنه كتابخانه هاي عمومي از طريق طرح وقف؛
27- توسعه نمايشگاههاي ثابت و سيار عرضه متون مكتوب؛
28- برنامهريزي براي تحول در دورههاي دانشگاهي كتابداري؛
ماده 6- معرفي و اعضاي كميته
جهت بررسي و پايش تحقق طرح «نهضت مطالعه مفيد» كميته دائمي نهضت مطالعه مفيد مركب از نمايندگان واجد اختيارات لازم از «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي»، «نهاد كتابخانههاي عمومي كشور»، «وزارت آموزش و پرورش»، «وزارت علوم، تحقيقات و فناوري»، «سازمان صداوسيما»، «سازمان تبليغات اسلامي»، «ستاد عالي كانونهاي فرهنگي و هنري مساجد»، «معاونت برنامهريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري»، «سازمان بسيج مستضعفين»، «سازمان ملي جوانان»، «مركز امور زنان و خانواده رياست جمهوري»، «معاونت فرهنگي ستاد كل نيروهاي مسلح كشور»، «شوراي سياستگذاري ائمه جمعه»، «شوراي عالي استانها»، «مركز رسيدگي به امور مساجد»، «كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان» و «جهاد دانشگاهي» تشكيل ميشود.
تبصره: ساير دستگاهها و سازمانها برحسب مباحث مطرح در كميته دعوت خواهند شد.
ماده 7- رياست و دبيرخانه كميته
رياست كميته به عهده دبير شوراي فرهنگ عمومي كشور و دبيرخانه آن در نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور مستقر خواهد بود.
ماده 8- وظايف كميته
وظيفه تدوين برنامههاي هر يك از طرحها، تنظيم وظايف دستگاههاي مذكور در ماده 7، نظارت بر انجام وظايف و رصد تحقق اهداف و طرحها برعهده كميته دائمي نهضت مطالعه مفيد ميباشد. اين كميته همچنين موظف است هر سه ماه گزارش خود را به شوراي فرهنگ عمومي ارائه دهد.
ماده 9- كميتههاي استاني
به منظور تحقق مفاد طرح «نهضت مطالعه مفيد» در سراسر كشور، كميتههايي با تركيب همطراز در ماده 6 در استانها و شهرستانهاي كشور تشكيل ميگردد. رياست اين كميتهها در استان به عهده رؤساي انجمن كتابخانههاي عمومي استان «استاندار» و در شهرستان «فرماندار» و دبير كميته در استان و شهرستان به ترتيب مديركل و مدير نهاد كتابخانههاي عمومي و دبيرخانه آن نيز در نهاد كتابخانههاي عمومي هر استان و شهرستان مستقر ميگردد.
ماده 10- گزارش و ارزيابي
هر دستگاه بايستي هر شش ماه يك بار گزارش عملكرد خود را براساس قالبهاي تعيين شده به كميته دائمي نهضت مطالعه مفيد ارائه نمايد تا ميزان پيشرفت شاخصهاي متخذ از اهداف خرد تعيين گردد. گزارشهاي وصولي مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفته و نتايج به «شوراي فرهنگ عمومي» ارسال ميگردد.
ماده 11- اين مصوبه در 11 ماده و يك تبصره در جلسه 673 مورخ 4/8/89 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد.
محمود احمدينژاد
رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي
مصوبه جديد (اصلاحيه بند 10 ماده 5)
در راستاي اجراي بند 10 ماده پنج سند نهضت مطالعه مفيد مصوب جلسه 673 مورخ 4/8/1389 شوراي عالي انقلاب فرهنگي مبني بر ايجاد و توسعة كتابخانه جامع مجازي زبان فارسي براي بهرهبرداري ايرانيان و فارسي زبانان جهان، نهاد كتابخانههاي عمومي كشور وظيفه دارد كلية كتابهايي كه توسط ناشرين دولتي، عمومي، حكومتي و ناشرين تحتپوشش دستگاههاي مشمول مادة 222 قانون برنامة پنجم توسعه، منتشر ميشود را در فضاي مزبور قرار دهد. ناشرين و سازمانهاي مذكور موظفند تسهيلات لازم از قبيل ارائة فايل ديجيتال كتابهاي فوق را به صورت رايگان در اختيار اين نهاد قرار دهند. اين حكم شامل حقوق مولفين و مترجمين خصوص نمي باشد.
مصوبه جديد (اصلاحيه مادههاي 7، 9 و 6 سند)
ماده 7- رياست و دبيرخانه كميته
رياست كميته به عهدة دبيركل نهاد كتابخانههاي عمومي كشور و دبيرخانة كميته در آن نهاد مستقر خواهد بود.
ماده 9- كميتههاي استاني
به منظور تحقق مفاد طرح «نهضت مطالعه مفيد» در سراسر كشور، كميتههايي با حضور مديرانكل و رؤساي ادارات همطراز در ماده 6 در استانها و شهرستانهاي كشور تشكيل ميگردد. رياست اين كميتهها در استان به عهدة رؤساي انجمن كتابخانههاي عمومي استان «استاندار» و در شهرستان «فرماندار» و دبير كميته در استان و شهرستان به ترتيب مديركل و مدير نهاد كتابخانههاي عمومي و دبيرخانة آن نيز در نهاد كتابخانههاي عمومي هر استانو شهرستان مستقر ميگردد.
ماده 6- معرفي و اعضاي كميته (اضافه شدن 2 دستگاه به اعضاي قبلي)
1- دانشگاه آزاد اسلامي
2- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (7)
من محمد رضا خداپرست کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی هستم