نظام آموزشي سازمان نهضت سوادآموزي از بدو تأسيس تا سال 1368 مشتمل بر دو دوره مقدماتي و تكميلي بوده است واز سال 1368 تاكنون داراي سه دوره مقدماتي، تكميلي و پاياني مي باشد. به دوره هاي مقدماتي و تكميلي «دوره عمومي اطلاق» مي شود و دوره پاياني «دوره انتقال» محسوب مي گردد. دوره پنجم بزرگسال نيز از سال 1368 به عنوان يكي از دوره هاي نهضت سوادآموزي تلقي شده و با همكاري آموزش و پرورش اجرا مي شود
 
انواع طرحهاي سوادآموزي
    نهضت سوادآموزي در راستاي تحقق اهداف سازمان و به منظور انجام وظايف تعيين شده اقدام به تشكيل كلاسهايي بر اساس طرحها و توافقنامه هاي مختلف نموده است. كلاسهاي طرح ها به كلاسهايي اطلاق مي شود كه بر اساس مصوبه هيئت محترم دولت براي تحت پوشش قراردادن و آموزش بي سوادان شاغل در وزارتخانه ها، سازمان ها، نهادها و پرسنل شاغل در نيروهاي مسلح تشكيل مي شود.
كلاسهاي توافقنامه ها به كلاسهايي اطلاق مي شود كه درجهت تسهيل در روند جذب نظير بنياد شهيد، بهزيستي، كميته امداد، زندان و … تشكيل مي گردد.
1-طرح سوادآموزي در قالب بيمه بيكاري
2-طرح آموزش فرد به فرد
3-طرح مساجد
4-طرح مدارس
5-طرح سرباز معلم
6-طرح سوادآموزي نيروهاي مسلح
7-طرح سوادآموزي كاركنان دولت
فعاليت هاي پس از سوادآموزي
    فرآيند سوادآموزي در مرحله اي از رشد، به مقطعي مي رسد كه لازم مي نمايد كاركردهاي سواد در بخش هاي زندگي انسان تبلور يافته و زمينه مناسبي جهت بهره گيري از آنها فراهم آيد. اين موضوع كمك مي كند تا سواد آموخته شده به عنوان يك مهارت حفظ، تقويت و تثبيت شده و افزايش گستره آگاهي كم سوادان را افزايش دهد. بر اين اساس و ضروت هاي بسيار همچون خطر بازگشت به بي سوادي برنامه هاي پس از سوادآموزي از سال 69 به اجرا درآمد.
1-گروه هاي پيگير سواد:
    بررسي ها حاكي از آن بوده است كه ميل و رغبت به ادامه تحصيل پس از پايان دوره تكميلي در بزرگسالان به شدت كاهش مي يابد. براي اين موضوع دلايل متنوعي را مي توان منصور بود كه بخشي به ويژگي هاي شخصيتي و فردي بزرگسالان مربوط بوده است و بخش ديگر آن را در برنامه هاي آموزشي جاري (سوادآموزي) و همچنين مسائل اجتماعي مي توان جستجو كرد. مجموع اين دلايل تبعات مشخصي را به دنبال دارد كه يكي از مهم ترين آنها «بازگشت» به سوادي و مواجه شدن با پديده اي به نام (بي سوادي مجدد) مي باشد.
با توجه به اين موارد برنامه آموزشي از راه دور گروه هاي پيگير با هدف پرنمودن اين خلاء آموزشي در ميان كم سوادان پس از دوره تكميلي آغازشد. در اين گروه ها قرائت قرآن، مطالعه كتب، بحث گروهي، مسابقه هاي مختلف. اين كم سوادان كه فراگير نام مي گيرند. طي سه مرحله 5/4 ماهه نسبت به مطالعه و كتابخواني به عنوان اساسي ترين فعاليت گروه اقدام مي كنند و مجموع 42 عنوان كتاب را در موضوع هاي بهداشتي، خانوادگي، اخلاقي، مذهبي، اجتماعي مطالعه مي نمايند.
 
2-طرح خدمات مكاتبه اي
       هدف نهايي از اجراي آموزش هاي مداوم، پرورش فراگيران خلاق و خودآموز كه بتوانند از امكانات آموزشي جامعه استفاده كنند بود. برنامه گروه هايي پيگير كه از طريق شيوه نيمه حضوري براي فراگيران ارائه مي شود. اولين قدم جهت شركت فراگيران در فرآيند آموزش مداوم در سازمان نهضت سوادآموزي است.
گروههاي پيگير پس از 3 مرحله اجراي نيمه حضوري به برنامه خدمات مكاتبه اي كه يك برنامه غيرحضوري است تبديل مي شود. خدمات مكاتبه اي يكي از برنامه هاي آموزش مداوم است كه به روش آموزش از راه دو طراحي شده است.
محتواي آموزشي اين طرح شامل كتاب، نشريه، بروشور، جزوات آموزشي، پوستر  است.
موضوع محتوا نيز بر اساس نياز سنجي محلي 40% محتوا تهيه و تدوين شود. بر اساس نياز سنجي فصلي 60% محتوا در مرکز تهيه مي شود.
شيوه اجراء طرح خدمات مكاتبه اي
    با عنايت به اينكه برنامه خدمات مكاتبه اي به صورت غيرحضوري انجام مي شود، لذا ارايه خدمات مكاتبه اي از طريق پست خواهد بود و بهره گيري از خدمات پستي نيز جهت ارسال كتاب هاي محتواي خدمات مكاتبه اي و توزيع آن بين اعضاي برنامه به سه شيوه پست به سرگروه – پست به فراگير و ساير شيوه ها صورت مي گيرد.
 
3-آموزش رسانه اي
     فرايند آموزشي با بافتي متشكل از اجزايي چون ياددهنده، يادگيرنده، مكان و فضاي آموزشي و … مستلزم پويايي خاصي در روش هاي اجرايي خود مي باشد. قطعاً استفاده بهينه از وسايل ارتباطي و راهبردهاي گوناگون آن فرايند آموزش و امر يادگيري را دچار تحولات بنيادي خواهد ساخت. از جمله اين روشها، روشهاي غيرحضوري در آموزش، از جايگاه ويژه اي برخوردار است. كه مجموعه اين راهكارهاي ارائه شده در اين آموزش شامل موارد زير است.
4-تجهيز كتابخانه ها
     براي تسهيل دستيابي كم سوادان به مواد خواندني ساده و بزقراري ارتباط ميان كتاب خانه ها به عنوان مراكز فرهنگي و اطلاع رساني در كليه كتابخانه هاي عمومي شهري و روستايي و بخشي از كتاب خانه هاي و مراكز نظامي و مدارس سربلزان و كتابخانه هاي ندامتگاه ها بخش ويژه نوسواد راه اندازي شده است اين بخش كه به همت هييت امناي كتابخانه هاي عمومي ارشاد اسلامي و همكاري مسولان فرهنگي سازمان زندان ها و نيرو هاي مسلح راه اندازي شده اند اختصاص به كتاب هاي ويژه كم سوادان دارد
5-مسابقات فرهنگي اموزشي
    برگزاري مسابقات در ميان كم سوادان ضمن فراهم كردن امكاناتلازم براي دستيابي راحت تر به مواد خواندن يا نوشتاري زمينه اي را ايجاد مي كند كه طي يك رقابت سالم حضور فعال انان را شاهد باشيم اين گونه مسابقات در قالب هاي مختلف در سال هاي گذشته در ميان كم سوادان به اجرا در امد كه عبارت از: مسابقه ارتقا دانش كشوري، مسابقه خاطره نويسي ،مسابقه بزرگ 14 معصوم، مسابقه كتابخواني در نيرو هاي مسلح، مسابقه از حسين(ع) تا مهدي(عج) مسابقه بياييد تا با هم مهربان باشيم، مسابقه فرهنگ عاشورا،مسابقه مولود كعبه.

طرح خواندن با خانواده

      از جمله طرح هایی که نهضت سواد آموزی در راستای گسترش فرهنگ عمومی و تقویت کتابخوانی در جامعه تدوین نموده است طرح خواندن با خانواده است و اهداف کلی آن عبارتند از :

-توسعه و تقویت فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در بین اعضای خانواده افراد کم سواد

-ارائه اطلاعات علمی و کاربردی ، دینی ، تربیتی و فرهنگی و اجتماعی به مخاطبان طرح و تقویت مهارت خواندن و نوشتن در سواد آموزان

    اجرای موفقیّت آمیز این طرح منجر به دریافت پنجمین نشان افتخار از سازمان جهانی آیسسکو برای جمهوری اسلامی ایران گردید.

 

  مخاطبین این طرح عبارتند از :

 

این طرح دو دسته افراد را به شرح زیر مورد مخاطب آموزش قرار می دهد:

دسته اول : سواد آموزان دوره های مقدماتی تکمیلی و پایانی

دسته دوم : اعضای خانواده سواد آموزان فوق الذکر

 

       دسته اول  مستقیماً و از طریق هدایت آموزشیاران ، تحت پوشش قرار می گیرند و دسته دوم از طریق سواد آموزان . به این طریق که آن ها کتاب ها را به خانه برده و با مشارکت فعال اعضای خانواده خود محتوای آن ها را مورد بحث و گفت و گو قرار می دهند .       ضمناً علاوه بر افراد خانواده سواد آموزان ، دوستان ، همسایگان و خویشاوندان نیز می توانند از مفاد مجموعه کتاب های طرح بهره مند گردند .